Cách giảm vị chua ở miệng đốI vớI bệnh nhân đang xạ trị

Chăm sóc BN Ung thư 20-12-2025

Xạ trị (đặc biệt vùng đầu – cổ, ngực) thường gây:

→ Làm bệnh nhân mất cảm giác ngon miệng, ăn ít đi, dễ dẫn tới suy dinh dưỡng.

I. Mục tiêu

II. Các biện pháp cụ thể giúp giảm vị chua

a. Giữ miệng sạch & ẩm

Súc miệng trước và sau khi ăn, trước khi ngủ:
- Bằng nước muối sinh lý hoặc nước muối pha loãng (nếu bác sĩ cho phép).
- Có thể dùng dung dịch súc miệng chuyên biệt cho bệnh nhân ung thư theo chỉ định.
Đánh răng bằng bàn chải lông mềm, kem đánh răng dịu nhẹ.

Việc này giúp:

b. Kích thích tiết nước bọt

Uống từng ngụm nhỏ nước nhiều lần trong ngày.
Nếu không có chống chỉ định:
- Ngậm kẹo không đường, kẹo bạc hà nhẹ.
- Ngậm miếng đá lạnh nhỏ trước bữa ăn để giảm đau và khó chịu tạm thời.

c. Điều chỉnh mùi vị & cấu trúc thức ăn

Giảm hoặc tránh:
- Đồ quá chua, cay, mặn gắt (làm loét miệng rát hơn).
- Đồ cứng, giòn, khó nhai (bánh quy cứng, kẹo cứng).
Tăng:
- Món mềm, ẩm, xay nhuyễn: cháo, súp, sinh tố, yaourt uống.
- Dùng gia vị thơm nhẹ (hành lá, gừng, rau thơm ít) nếu bệnh nhân chịu được.
Một số trung tâm ung bướu khuyến nghị:
- Thử thay đổi nhiệt độ món ăn: có người hợp món ấm, có người ăn hơi lạnh lại dễ chịu hơn.

III. Thực đơn gợi ý cho bệnh nhân xạ trị bị vị chua khó chịu

Song song:

Súc miệng nhẹ nhàng trước và sau mỗi bữa ăn.
Điều chỉnh món ăn theo khẩu vị thực tế của từng bệnh nhân (vì thay đổi vị giác rất khác nhau).

Tài liệu tham khảo

Macmillan Cancer Support – How to cope with mouth problems caused by cancer treatment
Macmillan Cancer Support
American Cancer Society – Taste and Smell Changes
American Cancer Society
NHS – Taste Changes (Head & Neck Cancer Patients)
NHS (Calderdale & Huddersfield)